Diversiteit en spel. Twee begrippen die ons niet bepaald vreemd zijn. Onze speltrainers komen immers vaak voor diverse groepen te staan als ze spelen gaan begeleiden of vorming geven. Het is aan hen om het spel - in de mate van het mogelijke - zo goed mogelijk af te stemmen op de groep en op wat ze met de groep willen bereiken.
Als een groep het bijvoorbeeld moeilijk heeft met veel vrijheid en flexibiliteit, dan weet je dat dit invloed zal hebben op hun spelbeleving. Dat wil niet zeggen dat het spel dan onbruikbaar is, maar wel dat de speltrainer zich bewust moet zijn van de uitdagingen die dat spel voor die groep stelt.
Telkens één van onze speltrainers of vrijwilligers erop uit trekt om een spel te begeleiden, is het dus zijn/haar taak om ervoor te zorgen dat de groep het doel van het spel kan bereiken.
Speltrainer Marike over diversiteit in/en spel
In deze blog laten we speltrainer Marike Coremans aan het woord. Marike is gebeten door spel. Het zit in haar natuur. Ze omringt zich ook graag met mensen en staat graag voor groepen, wat haar natuurlijk goed uitkomt als speltrainer.
Voor inhoudelijke vragen rond spel en diversiteit moet je bij haar zijn. Al enkele jaren volgt ze alles rond spel en diversiteit op de voet.
Ze smijt zich graag op moeilijke spelvraagstukken. Van uitdagende begeleidingen beginnen haar ogen te blinken en na een dag op bureau te zitten, begint het bij haar al te kriebelen om weer op (spel)pad te gaan. Als ervaren rot in het vak geeft ze al voor de derde keer op rij 'Module Spel' aan de studenten Orthopedagie aan het CVO Sociale School Heverlee.
In dit eerste blogbericht neemt Marike je mee naar haar ervaring met spel en diversiteit en hoe wij met De Aanstokerij diversiteit in spel een plaats willen geven in deze beleidsperiode.
Misschien kan jij hier nog iets aan toevoegen vanuit je eigen ervaring met groepen met bepaalde uitdagingen? Lees dan zeker door tot op het einde en laat het ons weten!
Trial and error
Sinds 2012 ben ik speltrainer bij De Aanstokerij en is spel stapsgewijs zijn geheimen aan mij beginnen blootgeven. De afgelopen jaren heb ik steeds dieper kunnen graven in de schatkist aan mogelijkheden die zich in spel als vormingsmiddel verschuilt. Je kan er zóveel mee bereiken en elke dag blijft het me nog verbazen.
Maar het blijft trial and error, vallen en opstaan. Af en toe bots ik ook ergens tegenaan, werkt iets toch niet als verwacht, ontstaan er andere, nieuwe dynamieken in een spel of kunnen er juist andere inspirerende linken met theorieën en realiteit gelegd worden. Heel veel hangt af van de groep die het spel speelt. Hoe reageren ze op de regels, op elkaar en op welke manier streven ze naar het speldoel?!
Mogelijkheden
We gaan als speltrainer altijd aan de slag met groepen, divers van leeftijd, achtergrond, regio. Ook binnen de groepen zitten er vaak verschillen. Hoe meer verschillende achtergronden in een groep, hoe groter de mogelijkheden van spel als vormingsmethode.
De groepen die als moeilijk bestempeld worden, of uitdagend, zijn vaak degene waar ik het meest voldoening uit haal. Niets geeft zoveel voldoening als een leerkracht die zegt ‘Amai dat zou ik van den dieë nooit gedacht hebben! Dat die zo goed meedoet …' De jongeren die weinig betrokkenheid tonen bij traditionele educatieve methoden, zijn naar onze ervaring juist degenen die de grootste inzichten uit de doeken doen na het spelen van een spel.
"Hoe meer verschillende achtergronden in een groep, hoe groter de mogelijkheden van spel als vormingsmethode."
Visie op spel en diversiteit
Al die positieve ervaringen van het inzetten van spel bij groepen met grote diversiteit, groepen die als uitdagend bestempeld worden, vragen om een visie, een visie op spel en diversiteit!
Hoe ik hiertoe wil geraken, wil ik graag met jullie delen. Het wordt een analyse van de kracht van spel bij diverse groepen.
Wat maakt dat spel als vormingsmethode werkt bij groepen met diverse achtergronden? Wat zijn specifieke noden of grote uitdagingen? ...
Maar ik ga ook op zoek naar de uitdagingen die er liggen om spel telkens voor iedereen toegankelijk te maken. Want hoezeer ik ervan overtuigd ben dat iedereen speelt en kan spelen, geloof ik ook dat er in spel drempels kunnen opduiken, dat heeft de ervaring me al geleerd.
Kunnen we bepaalde drempels linken aan bepaalde kenmerken van bepaalde groepen? Zo kunnen we al verwijzen naar de 'Flow' die aanwezig moet zijn in een spel, de balans tussen de vaardigheden van de groep en de uitdagingen die het spel biedt. Maar wat speelt er nog mee?
Graag doe ik ook een oproep naar jullie! Heb je input, relevante ervaringen die je wil delen …? Ik hoor het graag!
De Aanstokerij staat te trappelen om leiding en animatoren te versterken met speelse en doelgerichte vormingen. Die tackelen niet alleen de vormingsnoden, maar bouwen tegelijk aan een sterke groep én zelfzekere (hoofd)animatoren. Ideaal als voorbereiding voor je kamp, vakantie en speelplein in 2026!
Ben je op zoek naar manieren om de minigame 'Dubbelzicht' te gebruiken in gesprekken over diversiteit en discriminatie? Laat je inspireren door deze methodieken en ga met het spel aan de slag op school, de jeugdbeweging, of het werk!
De Aanstokerij viert de zomer van 2025 met onze eigen 'Jeugdwerkweken'! Van 20 juni tot en met 13 juli is onze prioriteit om zoveel mogelijk jeugdwerkers via onze speelse methodieken een level up te geven voor een zomer vol spel!
